Қоғамдағы тыныштық пен даму ең алдымен заң мен тәртіптің сақталуына тәуелді. Заң — мемлекет бекіткен, барлық азаматтар үшін міндетті нормалар жүйесі болса, тәртіп — осы нормалардың мүлтіксіз орындалуы және адамдардың мінез-құлқының қоғамдық талаптарға сай болуы. Заң мен тәртіп үстемдік еткен ортада әділдік, қауіпсіздік және бейбіт өмір қалыптасады. Ал керісінше жағдайда, яғни заң талаптары орындалмай, тәртіп бұзылған кезде қоғамда тұрақсыздық пен бейберекетсіздік орын алады. Осыған байланысты әрбір азамат заңға құрметпен қарап, өз әрекеттері үшін жауапкершілік танытуы тиіс. Қазақстан Республикасының Конституциясы әр адамның құқықтары мен бостандықтарын нақты айқындайды. Оларды сақтау — мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті. Құқық қорғау және сот органдары заң талаптарының орындалуын қамтамасыз етеді, алайда басты рөлді азаматтардың ішкі жауапкершілігі мен ар-ожданы атқарады. Заң мен тәртіптің сақталуы елдің дамуына, халықтың әл-ауқатының артуына және келешек ұрпақтың жарқын болашағына негіз болады. Әділдік үстемдік құрған қоғамда адамдар арасындағы сенім нығайып, өзара ынтымақтастық пен татулық орнығады. Заңға бағыну тек жазадан қорқу емес, ол — азаматтық сана мен мәдениеттің көрсеткіші. Әр адам заң талаптарын саналы түрде орындаған жағдайда ғана толыққанды құқықтық мемлекет қалыптасады. Қазақстан бүгінде құқықтық мемлекет қағидаттарын басшылыққа алып, заң алдында барлығының теңдігін қамтамасыз етуге ұмтылуда. Тәртіп күнделікті өмірдің барлық саласында маңызды. Мысалы, білім беру жүйесінде тәртіп сақталмаса, оқу сапасы төмендейді; еңбек ұжымында тәртіпсіздік орын алса, жұмыс нәтижесіне кері әсер етеді. Сол сияқты жол қозғалысы ережелерін сақтамау адам өміріне қауіп төндіреді. Демек, тәртіп — қауіпсіз әрі тұрақты өмірдің басты шарты. Қазіргі кезеңде құқық бұзушылықтың алдын алу тек мемлекеттік органдардың міндеті емес, ол — әр азаматтың ортақ борышы. Баланы жас кезінен адалдыққа, әділдікке және заңға құрметпен қарауға тәрбиелеу — саналы қоғам қалыптастырудың негізі. Осы бағытта білім беру ұйымдарында құқықтық тәрбиені күшейту және жастар арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу ерекше маңызға ие. Сонымен қатар, заң мен тәртіптің сақталуы мемлекеттің халықаралық беделіне де оң ықпал етеді. Тұрақтылық пен әділдік үстемдік құрған елдер шетелдік инвестициялар үшін тартымды болады, бұл өз кезегінде экономикалық дамуға серпін береді. Бейбіт қоғамда ғылым, мәдениет және өнер салалары да қарқынды дамиды. Қорытындылай келе, заң мен тәртіп — тек мемлекеттік жүйенің ғана емес, қоғамның рухани негізінің де ажырамас бөлігі. Тәртіп сақталған ортада адамгершілік, жауапкершілік, ұят пен намыс сияқты құндылықтар қалыптасады. Әрбір адам өзіне де, өзгеге де әділ болған жағдайда ғана қоғамда шынайы бірлік пен бейбітшілік орнығады.
А.СЕРІКБАЕВ,
Шымкент гарнизоны әскери соты әкімшісінің басшысы.
