Тіл – халықтың рухани тірегі, ұлттың айнасы. Адам баласы дүниеге келген сәттен бастап ана тілінің әлдиін естіп, сол тіл арқылы қоршаған ортаны танып, ұлттық құндылықтарды бойына сіңіреді. Сондықтан тілге деген құрмет – ең алдымен туған елге, оның тарихы мен мәдениетіне деген құрмет.
Қазақ тілі – халқымыздың сан ғасырлық шежіресін сақтап келе жатқан ұлы мұра. Оның әрбір сөзі мен ұғымында ұлттық дүниетаным, салт-дәстүр, ата-бабадан жеткен тағылым жатыр. Тілді сақтау дегеніміз – өткенді ғана сақтау емес, болашаққа жол ашу.
Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру – елдің тұтастығын нығайтып, азаматтық жауапкершілікті арттыратын маңызды бағыттардың бірі. Бұл ретте тіл мәселесіне тек белгілі бір күндерде немесе арнайы іс-шаралар барысында ғана назар аудару жеткіліксіз. Мемлекеттік тіл күнделікті өмірде еркін қолданылып, қызметтік қарым-қатынастың, қоғамдық ортаның табиғи тіліне айналуы қажет.
Мемлекеттік мекемелерде тілдің дұрыс әрі сауатты қолданылуының маңызы айрықша. Себебі мемлекеттік қызметші – қоғаммен тікелей байланыста болатын тұлға. Азаматтың мемлекеттік органға жүгінген сәтінен бастап оған көрсетілетін қызметтің сапасы, түсіндіру жұмыстарының анықтығы мен құжаттардың сауаттылығы мемлекеттік тілдің қолданыс мәдениетімен де тығыз байланысты.
Сот саласында тілдің жауапкершілігі одан әрі арта түседі. Өйткені соттағы әрбір сөздің, әрбір құжаттың заңдық мәні бар. Сот отырысының хаттамасын жүргізу, процессуалдық құжаттарды рәсімдеу, сот процесіне қатысушылардың түсініктемелерін нақты әрі сауатты тіркеу – үлкен ұқыптылықты талап ететін жұмыс. Мұнда тілдік сауаттылықпен қатар, кәсіби жауапкершілік те қатар жүреді.
Сот отырысының хатшысы сот процесінің қалыпты әрі жүйелі өтуіне өзіндік үлесін қосатын маңызды маман. Осы қызмет барысында мемлекеттік тілді орынды қолдану, заң терминдерін дұрыс пайдалану және ресми құжаттарды сауатты рәсімдеу – кәсіби міндеттің ажырамас бөлігі.
Тілдің тағдырын тек тіл мамандарына немесе мемлекеттік мекемелерге жүктеу дұрыс емес. Ана тілінің болашағына әр азамат өз үлесін қоса алады. Отбасында қазақша сөйлесу, балаға қазақ тіліндегі кітап оқыту, қызметте мемлекеттік тілді қолдану, қазақ тіліндегі сапалы дүниелерді тұтыну – тілге деген жанашырлықтың нақты көріністері.
«Тіл мүддесі – ел мүддесі» деген ұғымның мәні де осында. Тіліне құрметпен қараған ел өзінің тарихын, мәдениетін және ұлттық болмысын қадірлейді. Ал мемлекеттік тілдің өрісі кеңейген сайын қоғамдық өмірдегі өзара түсіністік пен жауапкершіліктің де нығая түсері анық.
Тіл – бір күннің немесе бір науқанның мәселесі емес. Ол – ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын аманат. Сондықтан ана тіліміздің абыройын асқақтату әрқайсымыздың күнделікті ісімізден, өз сөзімізге деген жауапкершілігімізден басталуы тиіс.
Елдің ертеңі – бүгінгі ұрпақтың қолында болса, сол ұрпақтың ұлттық болмысының берік негіздерінің бірі – ана тілі. Ендеше, мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру арқылы біз ел мүддесіне қызмет етеміз.
Н.БЕГІМБЕТОВА,
Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі
мамандандырылған ауданаралық сотының
бас маман-сот отырысының хатшысы.
