Шымкентте жастар арасында интернет-алаяқтықтың алдын алу және цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған кешенді түсіндіру жұмыстары жалғасуда. Бүгін Жұмабек Тәшенев атындағы университетте студенттер, оқытушылар, цифрландыру саласының сарапшылары, құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен заңгерлердің қатысуымен ақпараттық-түсіндіру кездесуі өтті.
Іс-шараның негізгі мақсаты – жастарға интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлерді түсіндіру, кибералаяқтықтың кең таралған тәсілдері туралы ақпарат беру және күнделікті цифрлық гигиена дағдыларын қалыптастыру. Шымкент қаласының цифрландыру басқармасының басшысы Мұхит Кемеловтің айтуынша, мегаполисте интернет-алаяқтыққа қарсы күрес ведомствоаралық деңгейде ұйымдастырылған.
«Республикалық айлық аясындағы басты мақсатымыз – оқушылар мен студенттерді барынша кең қамтып, оларға цифрлық гигиенаның практикалық дағдыларын үйрету және интернеттегі ойланбай жасалған әрекеттердің құқықтық салдарын түсіндіру», – деді Мұхит Кемелов.
Оның сөзінше, қазіргі киберқауіптерден қорғану үшін жастарға күрделі техникалық білімнен бұрын дұрыс цифрлық әдеттерді қалыптастыру маңызды.
«Кибергигиена – күрделі технологиялар туралы емес, күнделікті өмірдегі қарапайым әдеттер туралы. Осы ережелерді тұрақты сақтайтын болсақ, интернет-алаяқтардың арбауына түсу қаупін айтарлықтай азайта аламыз», – деп атап өтті басқарма басшысы.
Кездесуде жеке деректердің қауіпсіздігіне де ерекше назар аударылды. Мамандар алаяқтардың жалған сайттар мен фишингтік сілтемелер арқылы азаматтардың жеке мәліметтерін иемденуге тырысатынын ескертті.
«Студенттерге сайттың мекенжай жолағына мұқият қарауға кеңес береміз. Алаяқтар танымал ресурстардың дәлме-дәл көшірмелерін жасап, домен атауындағы бір-екі таңбаны ғана өзгертуі мүмкін. Мұндай сайттарға енгізілген логин мен пароль алаяқтардың қолына түсіп, әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі аккаунттарға қол жеткізуі ықтимал», – деді Мұхит Кемелов.
Сонымен қатар, сарапшылар сенімді пароль құру, екі факторлы аутентификацияны қосу, күмәнді сілтемелерге өтпеу және әлеуметтік желілердегі жеке парақшаларды қорғау жолдарын түсіндірді. Кездесу ашық диалог форматында өтіп, студенттер мамандарға интернет-алаяқтықты анықтау, фишингтен қорғану және жеке аккаунттардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты практикалық сұрақтарын қойды.
Мамандардың пікірінше, киберқауіпсіздік – тек ІТ мамандарының міндеті емес, әр азаматтың күнделікті жауапкершілігі. Сондықтан жастардың цифрлық мәдениетін қалыптастыруға бағытталған профилактикалық жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын табады.
