Сыбайлас жемқорлық – қоғамның дамуына кедергі келтіріп, мемлекеттік институттарға деген сенімге селкеу түсіретін аса қауіпті әлеуметтік құбылыс. Ол заң үстемдігі мен әділдік қағидаттарына нұқсан келтіріп қана қоймай, елдің экономикалық және әлеуметтік дамуына да кері әсерін тигізеді. Сондықтан сыбайлас жемқорлықпен күрес – мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті.
Құқықтық мемлекет құрудың басты шарттарының бірі – заңның бәріне бірдей болуы және әр азаматтың заң талаптарын құрметтеуі. Осы ретте сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның жолын кесу және оған төзбеушілік мәдениетін қалыптастырудың маңызы зор.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ең алдымен әр адамның өзінен басталады. Қызметтік міндетті адал атқару, заң талаптарын сақтау, жеке пайда үшін қызметтік мүмкіндікті пайдаланбау – мемлекеттік қызметшінің басты ұстанымы болуы тиіс. Әсіресе сот жүйесінде еңбек ететін қызметкерлердің жауапкершілігі жоғары. Себебі сот төрелігі мен заң үстемдігіне деген қоғамдық сенімнің қалыптасуына сот саласының әрбір қызметкерінің кәсіби мәдениеті мен адалдығы тікелей ықпал етеді.
Сот приставының қызметі де үлкен жауапкершілікті талап етеді. Сот отырыстарында белгіленген тәртіптің сақталуын қамтамасыз ету, сот ғимаратындағы қауіпсіздік шараларын орындау, сот актілерін орындауға байланысты міндеттерді тиісті деңгейде жүзеге асыру барысында заң талаптарын қатаң сақтау – басты қағида.
Қызмет барысында кез келген заңсыз ұсынысқа, сыйлық алуға немесе беруге, қызметтік өкілеттікті жеке мүддеге пайдалануға жол бермеу қажет. Өйткені сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі – заң бұзушылыққа бейжай қарамау және оған қоғам болып қарсы тұру.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет отбасынан, білім беру ұйымдарынан, еңбек ұжымдарынан қалыптасады. Жас ұрпаққа адал еңбек етудің, әділдік пен жауапкершіліктің маңызын түсіндіру – баршамыздың азаматтық міндетіміз. Адалдықты өмірлік ұстанымға айналдырған қоғамда жемқорлыққа орын болмайды.
Әрбір азамат өз құқығы мен міндетін жақсы біліп, заңсыз әрекеттерге қарсы тұруы керек. Қоғамдық бақылаудың күшеюі, мемлекеттік қызметтердің ашықтығы мен қолжетімділігінің артуы да сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға ықпал етеді.
Ел болашағы – заңға құрметпен қарайтын, әділдік пен адалдықты жоғары қоятын азаматтардың қолында. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті тек жазалау шараларымен шектемей, оның алдын алуға, қоғамда парасаттылық пен адалдық құндылықтарын орнықтыруға басымдық берген жөн.
Сыбайлас жемқорлыққа жол жоқ! Заңға құрмет, адалдық және әділдік әр азаматтың өмірлік ұстанымына айналғанда ғана біз құқықтық әрі әділетті қоғам құра аламыз.
Қ.КЕМЕЛБЕКОВ,
Шымкент қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты әкімшісінің сот приставы.
