2026 жылғы 19 қарашада Академик Ә. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінде «Математика және механика» секциясы бойынша Шымкент қалалық ғылыми семинары өтті. Ғылыми басқосу математика саласындағы заманауи зерттеулерді талқылауға, ғалымдардың тәжірибе алмасуына және ғылыми байланыстарды кеңейтуге арналды.
Семинарға Өзбекстан Республикасындағы Қоқан мемлекеттік университетінің профессорлары, сондай-ақ қабылдаушы университеттің профессор-ғалымдары мен математик мамандары қатысты. Іс-шараға университеттің ғылыми-инновациялық жұмыс және стратегиялық даму жөніндегі проректоры модераторлық етті. Қатысушылар ғылымның өзекті бағыттары мен зерттеу нәтижелерін тәжірибеде қолданудың мүмкіндіктеріне назар аударды.
Ғылыми семинар барысында Қоқан мемлекеттік университетінің ізденушісі Гулнар Мадалиева «Қандағы глюкоза деңгейін инвазивті емес әдіспен анықтауға арналған ақпараттық параметрлер жиынтығын қалыптастыру және өңдеу әдістемесі» тақырыбында баяндама жасады. Зерттеу тақырыбы медициналық көрсеткіштерді анықтауда ақпараттық параметрлерді жинақтау мен өңдеудің әдістемелік мәселелеріне бағытталған.
Қандағы глюкоза деңгейін бақылау денсаулық сақтау саласында маңызды орын алады. Ал инвазивті емес өлшеу тәсілдерін жетілдіру пациентке қолайлы технологияларды дамыту тұрғысынан өзекті. Мұндай міндеттерде өлшеу деректерінің сапасы, ақпараттық белгілерді дұрыс таңдау және оларды математикалық өңдеу тәсілдері ерекше мәнге ие. Баяндама осы мәселелерді ғылыми тұрғыдан талқылауға негіз болды.
Семинардың келесі баяндамасын Шолпан Джантаева ұсынып, «Көзді талдаудың роботтандырылған жүйесін құруға арналған математикалық, бағдарламалық және аппараттық құралдар» тақырыбындағы ғылыми зерттеуін таныстырды. Баяндамада көзді талдауға арналған роботтандырылған жүйелерді әзірлеу бағытындағы математикалық, бағдарламалық және техникалық шешімдердің өзара байланысы назарға алынды.
Роботтандырылған талдау жүйелері дәл өлшеу, мәліметтерді өңдеу және алынған нәтижелерді түсіндіру сияқты бірнеше міндетті біріктіреді. Сондықтан оларды әзірлеуде математикалық әдістердің, бағдарламалық қамтамасыз етудің және аппараттық құралдардың үйлесімді жұмыс істеуі маңызды. Аталған бағыт цифрлық технологиялар мен қолданбалы математиканың тоғысындағы ғылыми ізденістердің ауқымын көрсетеді.
Баяндамалардан кейін қатысушылар ұсынылған зерттеулердің ғылыми жаңалығы мен практикалық маңызын талқылап, пікір алмасты. Ғалымдар зерттеу тәсілдерінің қолданылу аясына, технологиялық шешімдерді жетілдіру мүмкіндіктеріне және пәнаралық ғылыми жұмыстың өзектілігіне қатысты ой бөлісті. Мұндай кәсіби диалог ғылыми идеяларды саралауға және зерттеу бағыттарына жаңаша көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, ғылыми басқосу Қазақстан мен Өзбекстанның жоғары оқу орындары арасындағы академиялық байланыстарды нығайтуға бағытталған пікір алмасу алаңы болды. Шетелдік және отандық ғалымдардың бір ортада бас қосуы ғылыми тәжірибені салыстыруға, ортақ мәселелерді талқылауға және болашақтағы бірлескен ізденістерге негіз болатын кәсіби қарым-қатынасты дамытуға мүмкіндік береді.
Шымкент қалалық ғылыми семинары математика және механика ғылымдарының қазіргі технологиялармен тығыз байланысын танытқан мазмұнды басқосу ретінде өтті. Іс-шара барысында көтерілген мәселелер мен ғылыми пікір алмасу ғылымның практикалық міндеттерді шешудегі рөлін айқындап, Қазақстан мен Өзбекстан зерттеушілері арасындағы кәсіби ынтымақтастықтың маңызын тағы бір мәрте көрсетті.
