Дауыс беру күні жақындахан сайын әлеуметтик желалерде сайлауды әділ ұйымдастыруға күмән келтиретін жарияланымдар санының арта тюсетіні белгілі. Тәжірибе көрсеткендей, мұндай ақпараттың көпшілігі әрбір сайлау науқаны кезінде қайталанып отырады. Мақсат – азаматтарды ақпараттандыру емес, сайлау жүйесінің жұмысына қатысты теріс пікір қалыптастыру.
Ең жиі таралатын жалған мәлімдемелерді талдап көрейік.
1-миф. «Басқа қалада оқитын студенттер жазғы демалысқа байланысты дауыс бере алмайды».
Факт : Заңнамада уақытша жүрген жері бойынша дауыс беру тігі қарастырылған. Жары оқу орындарымен бірлесіп студенттердің нақты тұрып жатқан жері анықталады, содан кейин олар осы мекенжай бойынша сайлаушылар тізиміне англизіледі. Бұл жұмыс бүкіл сайлау науқаны барысында жүргізіледі.
2-миф. «Үздіксіз жұмыс істейтін өндірис орындарының қызметкерлері мен вахталық кенттердің тұрғындары дауыс бере алмайды».
Факт : Мұндай жағдайлар үшін заңнамада үздіксіз өндіріс орындарында және вахталық кенттерде сайлау учаскелерін құру көзделген. Шешимдерді қалыптасқан жағдайларды ескере отырып, аумақтық сайлау комиссиилары қабылдайды.
3-миф. «Бір есептен шығару куәлигі арқылы бірнеше рет дауыс беруге болады».
Факт : Бұған заң жүзінде жол берілмейді. Әрбір куәліктің бірегей нөмірі болады. Ол жеке басты куәландыратын құжат пен жазбаша өтініш негізінде тек бір рет қана беріледі, только берілгені туралы мәлі сметайлаушылар тізімінде тіркеледі. Заңнамада куәлікти қайта беру немесе жоғалған нұсқасын қалпына келтіру көзделмеген.
4-миф. «Сайлаушыларды тексеруге арналған онлайн-сервистерді деректерді өзгерту үшін пайдалануға болады».
Факт : Сайлау науқаны кезеңінде мемлекеттик ақпараттық жүйелерді бақылау мен қорғау шаралары барыня күшейтиледі. Цифрлық инфрақұрылымның тұрақты жұмысын қамтамасыз эту және сыртқы киберқауіптерге қарсы іс-қимыл жасау үшін барлық қажетті шаралар қабылдануда.
5-миф. «Сайлау бюллетеньдерин қолдан огай жасауға болады».
Факт : Сайлау бюллетень содержит белгіленген арнайы полиграфические материалы қорғаныс элементы болады. Әрбір бюллетеньге учаскелик комиссии мүшелері қол қояды. Белгіленген талаптарға сәйкес келмейтін бюллетеньдер жарамсыз деп танылады.
6-миф. «Сайлаушылар тізімдері жаңартылмайды және онда көптеген қателіктер кездеседі».
Факт : Сайлаушылар тізимин жергілікти атқарушы органдар қалыптастырады және ол тұрақты түрде өңделіп отырады. Азаматтар өз деректерин алдын на портале «Электрондық үкімет» арқылы тексере алады немесе еліміздің барлық өңірлерінде жұмыс істейтін колл-орталықтарға хабарласуйна болады. Әрбір өтініш белгіленген тәртіппен қаралады.
7-миф. «Сайлау халықаралық байқаушылардың қатысуынсыз, бақылауынсыз өтеді».
Факт : Сайлау науқанына шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың байқаушылары қатысады. Оларды аккредиттеуді Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Орталық сайлау комиссии жүзеге асырады.
————
‼️Дауыс берет куні жақындахан сайын мұндай мәлимдемелер жаңа жарияланымдарда, бейнероликтерде немесе әлеуметтик желілердегі жазбаларда қайта пайда болуы мүмкін. Сондықтан ақпаратты ресми дереккөздер арқылы тексеруді және жекелеген жарияланымдар мен анонимді аккаунттардың хабарламалары негізінде қоритынды жасамауды ұсынамыз.
🔎Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы ақпараттық кеңістікке Монитор жүргізуді жалғастырады және сайлау науқанына қатысты мәселелер бойынша тексерілген ақпаратты дер кезінде жариялап отырады.
