Түркістандағы қолөнершілер қалашығы Саммитке сақадай сай. Бұл кешен түркі елдері шеберлерінің басын қосатын, өзара тәжірибе алмасатын, мәдени байланыстарды нығайтатын нағыз халықаралық орталыққа айналды.
Шетелден 17 қолөнерші келген. Олардың еңбегі мәртебелі меймандардың назарына ұсынылады. Өздеріңіз білесіздер Түркістан қаласы ықылым заманнан Ұлы Жібек жолының жауһары, қолөнер орталығы саналған. Қалада керамика, зергерлік өнер, ағаш өңдеп, былғары бұйымдарын жасайтын, кілем тоқитын ескі дәстүр әлі сақталып қалған. Өңірде 130-дан астам қолөнер шебері бар.
Былтыр көктемде Мемлекет басшысы «Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы» Заңға қол қойған еді. Соған сай қолөнершілерге мемлекеттік қолдау күшейді. Шеберлердің шығындарының бір бөлігін субсидиялау басталды. Шығармашылық жобаларды дамыту тетіктері қарастырылды. Осы қолөнершілер қалашығы сол жобалардың ішіндегі ең ауқымды әрі маңыздысы.
Қалашықтың басты ерекшелігінің бірі – қолөнерді сауда немесе көрме түрінде емес, сол өнердің қыр-сырын көпке көрсететін тәжірибе алаңы секілді дамып келеді.
Түркістандағы қолөнершілер қалашығы бүгінде тек дайындық алаңы ғана емес, тұтас бір мәдени диалогтың, дәстүр мен заманауи үрдістің тоғысқан кеңістігіне айналып отыр. Саммит қарсаңында бұл кешенде соңғы әзірлік жұмыстары толық аяқталып, әрбір павильон мен шеберхана халықаралық қонақтарды қарсы алуға сақадай сай күйге келтірілді. Мұнда келген әрбір шебер өз елінің ұлттық өнерін ғана таныстырып қоймай, түркі халықтарына ортақ мәдени тамырды да айшықтап көрсетуді мақсат етеді. Осы арқылы кешен түркі әлеміндегі қолөнердің ортақ символына айналып келеді.
Қалашықтың ішінде керамикадан бастап зергерлік бұйымдарға дейін, ағаш ою өнерінен былғары өңдеуге дейінгі сан алуан бағыттағы шеберханалар жұмыс істейді. Әрбір шебер өз ісінің қыр-сырын келушілерге ашық түрде көрсетіп, қолөнердің тек дайын өнім емес, ұзақ уақыттық еңбек пен терең шеберліктің нәтижесі екенін дәлелдейді. Мұндай формат келушілер үшін ерекше әсер қалдырып, дәстүрлі өнерге деген қызығушылықты арттыра түсуде.
Шетелден келген 17 қолөнершінің қатысуы бұл кешеннің халықаралық деңгейін одан әрі айқындайды. Олар өз елдерінің мәдени ерекшеліктерін таныстырып қана қоймай, жергілікті шеберлермен тәжірибе алмасып, жаңа идеялар мен әдістерді бірге талқылауда. Бұл өзара ықпалдастық нәтижесінде дәстүрлі өнердің жаңа бағыттары мен заманауи үлгілері қалыптасып, қолөнер саласының дамуына тың серпін бермек.
Түркістан қаласы тарихи тұрғыдан алғанда Ұлы Жібек жолының маңызды тораптарының бірі болғандықтан, мұндай бастамалардың символикалық мәні ерекше. Қалада ғасырлар бойы қалыптасқан керамика, зергерлік өнер, ағаш өңдеу, былғары бұйымдарын жасау және кілем тоқу сияқты дәстүрлі кәсіп түрлері бүгінгі күнге дейін үзілмей жетіп отыр. Қазіргі таңда өңірде 130-дан астам қолөнер шебері тұрақты түрде жұмыс істеп, ұлттық өнерді жаңғыртуға өз үлесін қосуда.
Мемлекет тарапынан қолөнер саласына көрсетіліп отырған қолдаулар да бұл бағыттың дамуына үлкен серпін беріп отыр. Мемлекет басшысы қол қойған Түркістан қаласының ерекше мәртебесі туралы Заңы аясында шеберлерге арналған субсидиялау тетіктері енгізіліп, шығармашылық жобаларды қаржыландыру мүмкіндіктері кеңейді. Бұл өз кезегінде жас шеберлердің кәсіби дамуына, жаңа мектептердің қалыптасуына және ұлттық өнердің нарықтық бәсекеге қабілетті болуына жол ашты.
Қолөнершілер қалашығы осы мемлекеттік қолдаулардың нақты нәтижесін көрсететін ең ірі жобалардың бірі ретінде ерекшеленеді. Оның басты артықшылығы – қолөнерді тек көрме немесе сауда нысаны ретінде емес, тірі тәжірибе алаңы ретінде дамытуында. Келушілер мұнда дайын өнімді ғана тамашалап қоймай, шеберлердің жұмыс процесін өз көзімен көріп, тіпті кейбір шеберханаларда өздері де шағын бұйым жасауға қатыса алады. Бұл тәсіл дәстүрлі өнерді насихаттаудың ең тиімді жолдарының бірі ретінде бағаланып отыр.
Сонымен қатар, кешенде мәдени іс-шаралар, шеберлік сабақтары және халықаралық көрмелер өткізу де жоспарланған. Бұл шаралар түркі халықтары арасындағы мәдени байланысты нығайтып қана қоймай, Түркістанды қолөнер мен мәдени туризмнің орталығы ретінде одан әрі таныта түспек. Қолөнершілер қалашығы осылайша тек бір реттік жоба емес, ұзақ мерзімді мәдени-инновациялық платформаға айналып, түркі әлемінің рухани және шығармашылық байланысын жаңа деңгейге көтеріп келеді.
