Қоғамның тыныштығы мен дамуы ең алдымен заң мен тәртіпке байланысты. Заң — мемлекеттің қабылдаған, барлық азамат орындауға міндетті ережелер жүйесі. Ал тәртіп — сол заңдардың бұлжытпай орындалуы және әрбір адамның мінез-құлқының қоғам талабына сай болуы.
Заң мен тәртіп бар жерде әділдік, бейбіт өмір мен қауіпсіздік орнайды. Қайта, заң бұзылған және тәртіп сақталмаған жағдайда анархия мен хаос пайда болады. Сондықтан әр азамат заңды құрметтеп, өз іс-әрекетіне жауапты болуы қажет.
Қазақстан Республикасының Конституциясында әр адамның құқығы мен бостандығы анық белгіленген. Бұл құқықтарды сақтау — мемлекеттің де, азаматтардың да ортақ міндеті. Полиция мен сот органдары заңның орындалуын қамтамасыз еткенмен, ең бастысы — әр адамның ішкі жауапкершілігі мен ар-ожданы.
Заң мен тәртіпті сақтау — елдің дамуына, халықтың әл-ауқатына және болашақ ұрпақтың жарқын өмір сүруіне кепіл болады. Қоғамда әділдік үстемдік құрған кезде ғана адамдардың бір-біріне деген сенімі артады. Сенім орнаған жерде ынтымақ, татулық және бейбіт өмір болады.
Заңға бағыну — бұл тек қорқыныштан емес, азаматтық сана мен мәдениеттің көрінісі. Әр адам заңды өз еркімен түсініп орындағанда ғана шын мәнінде құқықтық мемлекет құрылады. Бүгінгі таңда Қазақстан «Құқықтық мемлекет» ұстанымын басшылыққа алып келеді. Бұл ұстаным билік пен халықтың заң алдында теңдігін білдіреді.
Тәртіп — күнделікті өмірдің барлық саласында қажет. Оқушы мектепте тәртіп сақтамаса, білім сапасы төмендейді; қызметкер жұмыста тәртіпсіз болса, өндіріс те, ұжым да зардап шегеді. Сол сияқты, көлік жүргізушісі жол ережесін бұзса, өз өмірін ғана емес, өзгелердің өмірін де қатерге тігеді. Демек, тәртіп — қауіпсіз өмірдің басты шарты.
Қазіргі заманда құқық бұзушылықпен күресу тек мемлекеттік органдардың ғана емес, әр азаматтың парызы. Отбасында баланы кішкентайынан адалдыққа, әділдікке, заңды сыйлауға тәрбиелеу — келешек ұрпақтың саналы болашағына салынған іргетас. Мектептерде құқықтық тәрбие беру, жастар арасында заңды білуге бағытталған іс-шаралар ұйымдастыру — маңызды міндеттердің бірі.
Заң мен тәртіптің сақталуы елдің халықаралық беделін арттырады. Тәртіпті, әділдігі мен тұрақтылығы бар мемлекетке шетелдік инвесторлар сеніммен қарайды, ал бұл өз кезегінде экономикалық өсімге жол ашады. Тыныштық орнаған қоғамда ғылым да, мәдениет те, өнер де дамиды.
Заң мен тәртіп — тек мемлекеттік құрылымның емес, рухани өмірдің де өзегі. Өйткені тәртіп бар жерде ұят, намыс, адамгершілік, жауапкершілік сынды қасиеттер қатар қалыптасады. Адам өзіне де, өзгеге де әділ болған кезде ғана қоғамда шынайы бейбітшілік пен бірлік орнайды.
А.ОСИПОВА,
Шымкент гарнизоны әскери соты әкімшісінің басшы орынбасары.
