23 тамызда өтетін Құрылтай сайлауы Қазақстанның саяси жүйесін жаңғырту жолындағы маңызды кезеңдердің бірі саналады. Бұл сайлау жаңа конституциялық өзгерістер аясында құрылатын бір палаталы Құрылтайдың алғашқы құрамын айқындап, елдегі заң шығару жүйесінің жаңа моделіне негіз қалайды.
Оқи отырыңыз...
Қазіргі қоғамдық және саяси үдерістер мемлекеттік институттардың заман талабына сай дамуын талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, бір палаталы Құрылтайды қалыптастыру заң шығару қызметінің тиімділігін арттыруға, шешім қабылдау үдерісін оңтайландыруға және депутаттардың қоғам алдындағы жауапкершілігін күшейтуге бағытталған маңызды қадам ретінде қарастырылады.
Жаңа құрылым заң жобаларын қарау рәсімін жеңілдетіп, өзекті мәселелерге жедел әрекет етуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар қабылданатын заңдардың сапасына қойылатын талаптар артып, депутаттардың әрбір шешімі үшін саяси жауапкершілігі айқынырақ болады.
Заң шығару органының тиімділігі оның құрылымымен ғана емес, ең алдымен депутаттардың кәсібилігіне, сарапшылар мен азаматтық қоғам пікірінің ескерілуіне және ашық қоғамдық пікірталас мәдениетінің қалыптасуына байланысты. Сондықтан заң жобалары жан-жақты талқыланып, қоғам сұранысына негізделіп қабылдануы маңызды.
Алдағы сайлау бірыңғай жалпыұлттық округ бойынша пропорционалды өкілдік жүйесімен өтеді. Мұндай модель саяси партияларға ел көлеміндегі қоғамдық сұранысты ескеріп, түрлі әлеуметтік топтардың мүддесін бір бағдарлама аясында ұсынуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар партиялардың қоғам алдындағы жауапкершілігін күшейтіп, олардың нақты нәтижеге жұмыс істеуіне ықпал етеді.
Саяси жүйедегі өзгерістердің басты мақсаты – мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, заң үстемдігін нығайту және азаматтардың мемлекеттік шешімдер қабылдау үдерісіне қатысу мүмкіндігін кеңейту. Бұл бағыттағы реформалардың нәтижесі жаңа институттардың ашықтығы мен қоғам сенімін ақтауына тікелей байланысты.
Құрылтайдың тиімді жұмысы қоғамдық пікірді тек тыңдап қана қоймай, оны нақты заңнамалық бастамаларға айналдыруымен өлшенеді. Сондықтан азаматтардың ұсыныстары партиялардың бағдарламаларында, депутаттық қызметте және парламенттік бақылау тетіктерінде көрініс табуы қажет.
Сайлау азаматтардың ел болашағына қатысты өз таңдауын жасауына мүмкіндік беретін маңызды демократиялық тетік болып табылады. Әрбір дауыс жаңа заң шығару органының құрамын қалыптастыруға және елдің ұзақ мерзімді даму бағытын айқындауға ықпал етеді.
Белсенді азаматтық ұстаным мен сайлауға қатысу мәдениеті қоғам мен мемлекет арасындағы өзара сенімді нығайтып, саяси реформалардың табысты жүзеге асуына негіз болады. Осы тұрғыдан алғанда, Құрылтай сайлауы – елдің саяси жаңғыруына, мемлекеттік институттарды жетілдіруге және азаматтардың қоғамдық өмірге қатысуын арттыруға бағытталған маңызды саяси оқиға.
